Consensusproces
Deze gids beschrijft het volledige consensusproces. Wil je hulp bij het opzetten en interpreteren van één consensusvoorstel, lees dan Consensus.
Bereik samen overeenstemming met iedereen die betrokken is.
Bouw consensus op over een beslissing die je samen moet nemen. Zo kun je tot een afspraak komen die rekening houdt met de behoeften en zorgen van alle deelnemers.
“Consensus is het proces: een participatief proces waarin een groep samen denkt en voelt op weg naar een beslissing.” - Sam Kaner, Community at Work
Kernpunten
- Bespreek en ontwikkel samen een voorstel
- Betrek en respecteer iedereen die betrokken is
- Zoek overeenstemming bij de meeste mensen
Consensus wordt vaak gebruikt door: - Teams die samen inzicht opbouwen in een probleem of kans, aan een voorstel werken en een aanpak kiezen. - Besturen die gezamenlijk beslissingen nemen, bijvoorbeeld over visie, beleid, strategische plannen en begrotingen. - Algemene ledenvergaderingen en andere algemene vergaderingen waar leden en belanghebbenden brede overeenstemming zoeken over belangrijke beslissingen, zoals statutenwijzigingen, grote transacties en de verkiezing van bestuurders of raadsleden.
Gebruikelijke rollen: - Wijs een gespreksleider aan. Bij bestuursvergaderingen is dit meestal de voorzitter. - Zorg dat het vereiste quorum of de vereiste gekwalificeerde meerderheid van de leden deelneemt, zoals vastgelegd in de statuten van de organisatie.
Stappen van het consensusproces
- Beschrijf de kwestie waarover een beslissing nodig is: start een discussie op Loomio.
- Presenteer een voorstel om de mate van overeenstemming te peilen: start een voorstel voor een eerste peiling.
- Verduidelijk onduidelijke punten, nodig mensen uit om verbeteringen voor te stellen en pas het voorstel aan.
- Toets of er overeenstemming is: start een consensusvoorstel.
- Conclusie: beschrijf de conclusie van de beslissing.
Voordelen
- Bouw samen inzicht op.
- Neem beslissingen die de gezamenlijke wil van de groep weerspiegelen.
- Moedig mensen aan om het belang van de groep mee te wegen naast hun persoonlijke voorkeuren.
Het consensusproces toepassen op Loomio
| Consensusproces | Op Loomio |
|---|---|
| Je ziet een probleem of kans en neemt het initiatief. | |
| Beschrijf de kwestie waarover een beslissing nodig is Geef achtergrondinformatie en start een brede discussie om samen inzicht op te bouwen. Let op voorstellen die daaruit ontstaan. |
Start een discussie op Loomio. Noem het onderwerp van de discussie in de titel en geef aan wat je wilt bereiken. Voeg achtergrondinformatie toe of link ernaar. Nodig mensen uit om vragen te stellen, informatie te delen en reacties te schrijven. |
| Presenteer een voorstel Peil de mate van overeenstemming. |
Start een voorstel voor een eerste peiling. In de titel: Geef het voorstel een naam. In de details van het voorstel: Beschrijf het voorstel duidelijk en leg uit waarom het belangrijk is. Voeg de nodige achtergrondinformatie en een link naar het voorstel toe. Nodig iedereen uit om te reageren voordat het voorstel sluit. |
| Aanpassing Bespreek, verduidelijk en wijzig het voorstel. Probeer bezwaren te begrijpen en op te lossen. Nodig mensen met bezwaren uit om een constructieve en uitvoerbare wijziging van de voorgestelde beslissing of aanpak aan te dragen. |
Begeleid de discussie in de thread om zorgen te bespreken en het voorstel aan te passen. |
| Overeenstemming Is er overeenstemming? Kijk naar: Eens: Ik steun het voorstel. Onthouden: Deze beslissing raakt mij niet en ik kan me vinden in wat de groep beslist. Oneens: Er moet iets in het voorstel veranderen voordat ik het kan steunen. Blokkeer: Ik heb een fundamenteel bezwaar tegen het voorstel dat niet kan worden opgelost. |
Start een consensusvoorstel met de huidige versie van het voorstel. In de titel: Noem de beslissing die genomen moet worden. In de details van het voorstel: Presenteer het voorstel en nodig mensen uit om te stemmen. Leg duidelijk uit wat overeenstemming betekent. Schrijf bijvoorbeeld: ‘Dit voorstel wordt aangenomen als iedereen Eens stemt’ of ‘Dit voorstel wordt aangenomen als 75% van de leden Eens stemt’. Vraag deelnemers om een ‘Reden’ bij hun stem te schrijven. Als ze niet instemmen, vraag dan waarom en wat er moet veranderen voordat ze kunnen instemmen. Sommige organisaties gebruiken ook de stemoptie Blokkeer (een veto). Reageer tijdens de stemming op opmerkingen, plaats updates, sluit het voorstel eerder of laat het doorlopen tot de sluitingstijd. Deelnemers kunnen hun “stem wijzigen” totdat het voorstel sluit, bijvoorbeeld als tijdens de stemming nieuwe informatie beschikbaar komt. |
| Conclusie Beschrijf of er overeenstemming is bereikt en welke beslissing is genomen. Voer de beslissing uit en plan de vervolgstappen. |
Bekijk de stemresultaten en beschrijf de genomen beslissing. Vat de resultaten van het proces samen en vertel wat er hierna gebeurt. Als de resultaten geen duidelijk antwoord geven, kun je de discussie heropenen en een nieuw voorstel starten. De conclusie legt de beslissing vast voor later gebruik. |
Voorbeeld van een consensusproces op Loomio
Stap 0. Je ziet een probleem of kans en neemt het initiatief
Is het probleem of de kans de moeite waard om op te pakken? Vivien merkt dat het tijd is om het merk van Oatmilk Coop te herzien.
Moet er een beslissing worden genomen? Het bestuur is verantwoordelijk voor de goedkeuring van een nieuw merkconcept.
Heeft dit gevolgen voor andere mensen en je organisatie? Het merk beïnvloedt hoe mensen de coöperatie zien en raakt iedereen in de organisatie.
Stap 1. Beschrijf het probleem of de kwestie
Vivien start een discussie op Loomio. Daarin legt ze uit waarom het merk van de organisatie moet worden herzien en nodigt ze mensen uit om een nieuw merkconcept te ontwikkelen. Ze vermeldt ook dat het bestuur met het consensusproces over de goedkeuring beslist.
Stap 2. Presenteer een voorstel
Vivien start een voorstel voor een eerste peiling om meningen over belangrijke onderdelen van het merkconcept te verzamelen en de mate van overeenstemming te peilen. Zo weten mensen dat er een voorstel in voorbereiding is en worden ze uitgenodigd om mee te doen. Ook kunnen zorgen naar voren komen.
Stap 3. Aanpassing
Wanneer het voorstel voor een eerste peiling sluit, deelt Vivien een conclusie. Ze laat iedereen weten wat de resultaten zijn en wat er hierna gebeurt. Vivien begeleidt een discussie om zorgen te bespreken en het document met het merkconcept aan te passen.
Stap 4. Overeenstemming
Nu de nieuwste versie van het document met het merkconcept klaar is, vraagt Vivien het bestuur om goedkeuring met een consensusvoorstel.
De bestuursleden worden uitgenodigd om te stemmen over de goedkeuring van het merkconcept. Het bestuur heeft eerder afgesproken dat een voorstel als dit alleen wordt aangenomen als meer dan 75% van de leden Eens stemt.
Dit sjabloon bevat standaard de optie Blokkeer. Die optie past niet bij elke groep: ze kan omstreden zijn of verkeerd worden gebruikt. Als je Blokkeer niet gebruikt in je besluitvorming, raden we aan de optie uit het sjabloon te verwijderen.
Stap 5. Conclusie
Wanneer het consensusvoorstel sluit, deelt Vivien een conclusie. Ze laat iedereen weten dat er overeenstemming is bereikt en dat het werk aan de invoering van het nieuwe merk begint.
