Argot Collective існуе на перасячэнні тэхнічнага майстэрства і арганізацыйных эксперыментаў. Іх наватарская праца сканцэнтравана на стварэнні моў праграмавання і інструментаў праверкі для экасістэмы Ethereum. Яны ствараюць віртуальную інфраструктуру, якая дазваляе людзям распрацоўваць прыкладанні на блокчэйне. Гісторыя таго, як гэтая група разам прымае рашэнні, не менш цікавая, чым тое, што яна стварае.
Калі група даследчыкаў і распрацоўшчыкаў вырашыла аддзяліцца ад Ethereum Foundation, яны не проста стваралі чарговую тэхналагічную кампанію. Яны спрабавалі нешта іншае: каманду без іерархіі кіраўніцтва, дзе кожнае важнае рашэнне прымалася б праз працэс, заснаваны на згодзе, а не праз указанні зверху.
«Усе разумелі, што гэта будзе складана, — узгадвае Шон Біліг, які ўваходзіць у лік заснавальнікаў Argot Collective. — Гэта вялікая група з рознымі поглядамі і каштоўнасцямі. Я не хацеў бы інакш».
Гатоўнасць да выкліку
Па меры развіцця Ethereum Foundation некаторыя каманды прыйшлі да высновы, што важныя рашэнні можна і трэба прымаць калектыўна. Замест барацьбы вакол структурнага канфлікту адна група вырашыла стварыць альтэрнатыву — арганізацыю, у якой сапраўды няма выканаўчага кіраўніцтва.
У гэтай новай арганізацыі для закрыцця праекта або змены кірунку патрабавалася б згода ўсёй групы. Ethereum Foundation падтрымала пераход, выдзеліла фінансаванне і дапамагла з юрыдычнай структурай. Argot Collective быў удзячны за гэтую падтрымку і добры пачатак.
На практыцы жадаць плоскай структуры і працаваць у ёй — зусім розныя задачы.
Пошук патрэбнага інструмента для калектыву
Шону шмат гадоў было вядома пра Loomio дзякуючы супольнасці Scuttlebutt. Шон таксама пазнаёміўся з даведнікам Enspiral і працай Аланы Ірвінг пра сумесныя практыкі ў Better Work Together. Калі надышоў час вырашыць, як Argot будзе прымаць рашэнні, выбар Loomio быў амаль наканаваны.
«Яго стварылі людзі, якія жывуць з тым калектыўным мысленнем, якое мы спадзяваліся ўвасобіць», — тлумачыць Шон.
Яны пачалі з прыватнага разгортвання, каб выпрабаваць платформу. Пераканаўшыся, што яна адпавядае іх патрэбам, яны з дапамогай адной асобы, якая займаецца распрацоўкай, перайшлі на афіцыйны хостынг Loomio. Яны карыстаюцца ім ужо 18 месяцаў і паступова ўдасканальваюць свае працэсы.
Матэматык Аня Петкавіча Комел далучылася да Argot для працы над фармальнай праверкай і атрымала ў спадчыну Loomio і культуру яго выкарыстання. Раней Аня нічым падобным не карысталася. «Мне спадабалася з самага пачатку, — кажа Аня. — Гэта платформа, дзе можна асінхронна выказваць сваё меркаванне. Яна дазваляе ўсім, незалежна ад часавага пояса, уносіць свой уклад. Магу пацвердзіць, што цяпер усе афіцыйныя рашэнні нашага калектыву прымаюцца ў Loomio».
Адным з першых афіцыйных крокаў Argot стала замацаванне гэтага рашэння ў статуце. Рашэнні ў Loomio лічацца юрыдычна абавязковымі. Гэта іх афіцыйная сістэма ўліку.
Вага «афіцыйных» рашэнняў
Гэты афіцыйны статус стварае цікавую дынаміку. Паколькі ў Loomio прымаюцца абавязковыя рашэнні, замацаваныя ў юрыдычных дакументах, да яго ставяцца з пэўнай сур'ёзнасцю. Людзі ўважліва ставяцца да фармулёвак прапаноў. Калегі выдаткоўваюць час, каб структураваць свае думкі для запісу.
«Тое, што ўсё запісваецца, прымушае мяне надаваць гэтаму больш часу і ясней структураваць думкі, — адзначае Аня. — Для мяне гэта добра».
Але тая ж сур'ёзнасць можа прымушаць людзей вагацца. Шон заўважае, што абмеркаванні часта пачынаюцца ў чатах, а не ў Loomio. Тое, што пачынаецца з кароткага пытання, часам перарастае ў доўгае абмеркаванне пераваг і кампрамісаў. Паколькі чат здаецца менш фармальным і афіцыйным, людзі застаюцца ў ім, а не пераходзяць у Loomio, дзе размова была б арганізавана ў абмеркаванні, даступная для пошуку і захаваная.
«Ёсць такое адчуванне мімалётнасці, — заўважае Шон. — Людзям камфортна абмяркоўваць сам-насам тое, пра што яны не напісалі б у чаце. А ў чаце ім камфортна гаварыць пра тое, што яны не хочуць размяшчаць у Loomio».
Функцыя «Блакую» ў Loomio мае падобную вагу. Блакаванне прапановы здаецца сур'ёзным крокам, быццам вы адхіляеце нечыю старанна прадуманую працу. Гэта можа запаволіць працэс, але мае і станоўчы эфект. «Гэта дае нам пачуццё бяспекі, — тлумачыць Аня. — Калі прама сказаць пра гэта, адчуваеш сябе ў бяспецы: мы можам выказаць нязгоду і знайсці іншае рашэнне».
Прапановы рэдка блакуюць. Але важна ведаць, што гэта магчыма. Гэта дае ўдзельнікам каманды прамы спосаб выказаць свой намер.
Навучанне ў рэальным часе
Argot Collective афіцыйна дзейнічае як самастойная арганізацыя менш за год. Да гэтага ўдзельнікі месяцамі разбіраліся са складанымі пытаннямі структуры, заробкаў і таго, як наладзіць прыняцце рашэнняў на аснове згоды ў іх маштабе.
Яны стварылі тыпы рашэнняў на аснове мадэлі Enspiral: праверкі меркаванняў, стандартныя рашэнні, значныя рашэнні і рашэнні з кворумам. Яны наладзілі шаблоны з патрабаваннямі да ўдзелу. Каб стандартнае рашэнне было прынята, 50% удзельнікаў павінны прагаласаваць «так», а прапанова не павінна мець блакаванняў. Нядаўнія абнаўленні функцый Loomio дазваляюць ім задаваць гэтыя правілы непасрэдна ў прапановах.
Калектыў усё яшчэ выпрацоўвае нормы камунікацыі. Для якіх ідэй варта стварыць абмеркаванне ў Loomio, а якія пакінуць у працоўным чаце? Калі трэба ўносіць афіцыйную прапанову, а калі дастаткова праверыць меркаванні? У групе яшчэ не ўзнікала па-сапраўднаму спрэчнага пытання. Яны ўсё яшчэ вучацца.
«Мы крыху адгароджаны ад звычайных арганізацыйных стрэсавых фактараў, — кажа Шон. — У нас ёсць запас сродкаў. Мы не імкнёмся атрымаць прыбытак. Мы працуем над адкрытым праграмным забеспячэннем і спадзяёмся, што гранты пакрыюць усе выдаткі». Гэтыя ўмовы даюць ім рэдкую магчымасць эксперыментаваць.
Каманда вырасла да 28 чалавек: некаторыя знаходзяцца разам у Берліне, іншыя раскіданыя па Азіі, Еўропе і ЗША, таму падтрымліваць адносіны становіцца складаней. «Думаю, калі мы выжывем як арганізацыя, то дзякуючы моцным міжасобасным адносінам», — кажа Шон. Група арганізуе выязныя сустрэчы двойчы на год і ўдзельнічае ў іх менавіта дзеля ўмацавання гэтых сувязей.
Парады калектывам
Аня адкрыта гаворыць пра скепсіс, з якім сутыкаецца. «Мая сям'я пытаецца: хто сочыць, каб вы рабілі сваю працу? Хто начальнік? Павінен жа быць нехта, хто прымае рашэнне». Звычайна чакаецца, што нехта павінен мець апошняе слова.
Але досвед Ані ў Argot паказвае адваротнае. «Нам усё роўна ўдаецца весці складаныя размовы. Мы не пазбягаем іх толькі таму, што ў нас няма начальства, якое прыме рашэнне. Паколькі мы ўсе адчуваем адказнасць за рашэнні, якія прымаюцца, мы пачынаем размовы раней. Агульнае чаканне, што нехта павінен мець апошняе слова, у нас пакуль не пацвердзілася».
Нам усё роўна ўдаецца весці складаныя размовы. Мы не пазбягаем іх толькі таму, што ў нас няма начальства, якое прыме рашэнне. Паколькі мы ўсе адчуваем адказнасць за рашэнні, якія прымаюцца, мы пачынаем размовы раней.
Парада Шона падобная: «Самае важнае — асабістыя адносіны. Трэба імкнуцца разумець, з якіх пазіцый зыходзяць людзі, адкрыта гаварыць пра свае пачуцці. Калі нас становіцца больш, гэта можа ўскладняцца». Арганізацыі і каманды, якія хочуць эфектыўна працаваць такім новым спосабам, павінны ўзяць на сябе абавязак развіваць міжасобасныя адносіны і клапаціцца пра супольнасць.
На пачатку 2026 года Argot квітнее. Яны ствараюць і развіваюць важную інфраструктуру для Ethereum і эксперыментуюць з новымі праектамі. Адначасова яны даказваюць, што 28 тэхнічных спецыялістаў могуць разам прымаць рашэнні без іерархіі — дзякуючы спалучэнню празрыстых размоў, свядомага развіцця культуры і адпаведных інструментаў для падтрымкі працэсу прыняцця рашэнняў.
«Я вельмі аптымістычная, — кажа Аня з усмешкай. — Спадзяюся, не высветліцца, што мы памыляліся».
Прачытайце маніфест Argot тут.
